كند ، و كافل حفظ و سلامت اين كشتى علم شريف طب و طبيب عزيز است . چه فخر و مباهاتى و كدام پايه و سرفرازى برتر از اين‌كه چنين موهبت خداى سبحان نصيب نصاب انسان گردد ؟ شكرانه چنان نعمت سترگ رفتار خوش با بندگان خداست كه دريغ باشد واجد چنان مقام معنوى افسون هواوهوس شود و با ابناء نوع خود آن هم با بيمار فگار دل‌شكسته و سوخته كه چشم اميد به عنايت طبيب دوخته ، كبر فروخته گران جانى و خودبينى و ناروائى را روا دارد . تأثير و تأثر هر يك از نفس و بدن در ديگرى و از ديگرى و طاعت طبيعت بدن مر اوهام نفسانى را مطلبى بسيار شايان توجه است كه كتب طبى و فلسفى آن را عنوان و استدلال فرموده‌اند ، و جناب شيخ را در فصل چهاردهم از جمله نخستين تعليم دوم فن دوم كليات قانون اشاراتى لطيف در اين مطلب شريف است . « 1 » و ما به تفصيل در عين هشتم عيون مسائل نفس و شرح آن در اين موضوع خطير بحث و فحص نموده‌ايم . از اين قبيل است كه مثلا غم و اندوه سبب پيدايش بيمارى غم‌باد « گوآتر » « 2 » مىشود و دهها نظير اين مثال . و به فرموده شيرين و دلنشين عارف رومى : تا خيال و فكر خوش بر وى زند * فكر شيرين مرد را فربه كند آدمى را فربهى هست از خيال * گر خيالاتش بود صاحب جمال ور خيالاتش نمايد ناخوشى * مىگدازد همچو موم از آتشى از اين باب ، سخن طبيب بلكه نگاه و نشاط و انبساط و انقباض و دگر حالات گوناگون وى در بيمار اثر بسزا دارند ، بلكه لباس سفيد طبيب سبب شكفتگى بيمار

--> ( 1 ) . كليات قانون ، ص 195 ، وزيرى ، چاپ سنگى . ( 2 ) . Goitre